G. R. S. Mead

Wizja Arydeusza

przełożyła Angelika Tołysz

Armoryka

Sandomierz 

Seria: ŚWIĘTE KSIĘGI, ŚWIĘTE TEKSTY, Nr 10

Redaktor serii: Andrzej Sarwa

Redaktor tomu: Władysław Kot

Projekt okładki i opracowanie graficzne: Juliusz Susak

Autor: George Robert Stow Mead (1863-1933)

Tytuł oryginału angielskiego: THE VISION OF ARIDÆUS 

Copyright © 2010, 2013 for the Polish edition by Wydawnictwo „Armoryka” 

Copyright © 2010, 2013 by for the Polish translation by Angelika Tołysz 

Wydawnictwo ARMORYKA

ul. Krucza 16

27-600 Sandomierz

tel 15 833 21 41

e-mail: wydawnictwo.armoryka@interia.pl 

http://www.armoryka.strefa.pl/ 

ISBN 978-83-64145-60-5

Wstęp

Historia Arydeusza jest nie tylko najbardziej szczegółową i obrazową wizją Hadesu zachowaną ze starożytności ale i tą, która jest bogatsza niż Historia Era Platona, Sen Scypiona Cycerona, Wizje Kratesa czy też Wizje Zosimusa.

Do zaskakujących wniosków możemy dojść po lekturze traktatu Plutarcha, którego tytuł dzieła w przekładzie brzmiałby: O Boskiej Zwłoce w Ukaraniu Nikczemnych lub O Zwłoce Boskiej Sprawiedliwości.

Plutarch z Cheronei w Beocji, żył w ostatnim kwartale drugiego wieku (50-120 n.e.?). Był jednym z najbardziej oświeconych autorów antycznych, biegłym w meandrach filozofii religijnej i innych naukach starożytnej Grecji, posiadał również zdolności krytyczne. Był też człowiekiem o szerokim poznaniu religijnym, piastując wysoki urząd w Delfach w posłudze Apolla. Miał do czynienia z dionizyjskimi obrządkami, posiadał również głęboką wiedzę na temat Misteriów Ozyryjskich. Edukację otrzymał w Atenach i Aleksandrii, wykładał zaś w Rzymie.

Plutarch jest jednym z najwartościowszych źródeł informacji na temat filozofii greckiej i hellenistycznej, teozofii i mistagogii pierwszego wieku, jest więc zatem niezbędnym w każdej literaturze porównawczej gnozy.

Nasz filozof klasyfikowany był jako platonik, neoplatonik, eklektyk, etyk, czy też synkretyk. Niezwykle trudno jest jednak przypisać Plutarcha do jednego nurtu. W swoim pouczającym eseju pt: Religia Plutarcha: Pogańska Wiara Czasów Apostolskich (Londyn, 1902), Dr. John Oaksmith stwierdza: „zasugerował on raczej ramy umysłu niż stworzył korpus wiary”. Plutarch był zatem sztandarowym przedstawicielem nurtu, który dziś nazywamy teozofią...

Wizja

Kiedy świadomość opuściła jego ciało, Arydeusz doświadczył tego samego uczucia, którego doświadcza żeglarz zmyty z pokładu statku do głębokiej wody. Wtedy, po chwili, poczuł oddech całym ciałem, doznał uczucia jakby widział wszystko, tak jakby dusza - „jedno oko” - została otwarta.

Z rzeczy, które niegdyś znał zobaczył gwiazdy, były one jednak większe niż dotychczas i oddalone od siebie niezwykle daleko, a promieniowały milionami kolorów i dźwięków tak, że dusza gładko płynęła w stronę światła, jak statek w piękną pogodę, który żegluje gładko i zwinnie w każdym kierunku.

Arydeusz w swojej opowieści pominął wiele sytuacji, które widział, wspomniał jednak, że dusze zmarłych, które ulatywały w górę, tworzyły swojego rodzaju ognistą bańkę bez powietrza. Po chwili bańka pękała cicho i wychodziły z niej ludzkiego kształtu postacie, zręcznie stworzone kształty. Poruszały się one jednak w różny sposób; niektóre wychodziły w cudownym świetle i podążały ku górze, inne zaś krążyły w kole, jak we wrzecionie, podskakując w górę i w dół, brnęły w zagmatwane ruchy, a równowagę odzyskiwały po długim czasie i z wielką trudnością.

Arydeusz nie znał większości z nich. Rozpoznał dwóch czy trzech przyjaciół, próbował więc z nimi porozmawiać. Oni jednak ani go nie słyszeli, ani nie byli sobą. Obłąkani i w panice, unikali spojrzeń i dotyków, bezwiednie kręcąc się wkoło. Wszystkie [postaci] podążały w swoim kierunku, tłocząc się wokół siebie i unosząc się bezwiednie w niewiadomym kierunku, bez punktu na horyzoncie. Bezgłośne krzyki i okrzyki bojowe mieszały się z jękami i krzykami strachu.

Na samej górze można było zobaczyć inne dusze, które promieniejąc radością zbliżały się do siebie by przyjaźnie porozmawiać, unikały jednak dusz znajdujących się poniżej. Wydawało się, że okazywały one swoją niechęć do dusz znajdujących się na dole, przyciągały tylko siebie nawzajem swoją radością i zachwytem...

Komentarz

Historia ta wnosi tak wiele ważnych wątków, które należy rozważyć, iż trudno byłoby omówić je wszystkie w jednej książce. Skupię się więc zatem na najważniejszych z nich.

Na początku możemy zauważyć, że świadomość duszy przechodzi z tego co zwiemy „ziemią” do tego co zwiemy „wodą”, z tego też prawdopodobnie wywodzi się fakt metapsychicznego doświadczenia, jako że symbol „wody”, „morza” czy „oceanu” dotyczy niezwykle delikatnej materii.

Mówi się, iż dusze w tym stanie „dryfują” gdyż kończyny ludzkie się nie poruszają. Ich motor astralny jest napędzany teraźniejszością; dryfują oni na falach dźwiękowych lub świetlnych, nie widząc żadnych fizycznych form umysłowych lecz gwiazdy, pewną wielkość lub raczej „punkt”, w którym spotykają się jakieś większe wielkości. Ten wysublimowany teatr można byłoby zinterpretować w bardziej fizyczny sposób, to znaczy, iż jest to region poniżej dolnej atmosfery, gdzie wzrok ludzki okazuje się być niewystarczająco ostry.

„Jedno oko” to pojęcie stworzone przez Platona.

„Ognista bańka”, przenosząca dusze zmarłych, to graficzny znak tego co z podziwem przypomina nam o tym co w dzisiejszej teozofii zwie się „kopertą auryczną”. Dlaczego jednak nie zawiera ona w sobie powietrza?

Mógłbym stwierdzić iż to z takiego powodu, że to co jest tu zwane „powietrzem”, w połączeniu z tym co wcześniej nazywano „ziemią” i „wodą”, jest tym co przynosi samoświadomość. „Woda”, „ogień” i „ziemia” współgrają ze sobą w tworzeniu „form”. Gdyby bańki miały w sobie powietrze byłyby w pełni rozwiniętymi duszami, zdolnymi patrzeć na siebie samych, rozważając i studiując siebie jako twory bez osobowości. „Bańki” sprowadzimy więc do niższego stanu rozwoju i nazwiemy je „sferami wodnymi”.

Obawiam się jednak, iż ten sposób interpretacji może okazać się nieco kłopotliwy, dlatego też nie będę go udowadniał. Dla tych jednak, którzy popierają ten sposób interpretacji należy dodać, iż każdy po śmierci przeistacza się w jakąś postać, później zaś ukazuje się w swojej własnej wewnętrznej formie. Ci, którzy „wzbili się w górę” byli w stanie zatrzymać siebie w czymś więcej niż w osobowości...