Julie Burchill

Ambicja

Przełożył Witold Turant

Tytuł oryginału: Ambition

Copyright © Julie Burchill 1989

Copyright © for the Polish edition by Grupa Wydawnicza Foksal, MMXIV

Copyright © for the Polish translation by Witold Turant, MMXIV

Wydanie II

Warszawa

Kiedy wygrywasz, nie czujesz bólu

Joe Namath

1

W wielkim łożu w stylu regencji, które wypełniało apartament hotelowy z widokiem na wybrzeże w Brighton, leżały dwie osoby, ale tylko jedna z nich oddychała, popijając małymi łykami szampana Bollinger Brut i zastanawiając się, co zrobić dalej.

Osoba ta nazywała się Susan Street, miała prawie dwadzieścia siedem lat i była niemal piękna ze swoimi długimi, ciemnymi włosami, długimi, bladymi nogami i nerwowym usposobieniem. Obok niej leżał mężczyzna, któremu nie dane było dożyć pięćdziesiątki, nie mówiąc już o sześćdziesiątce. Jeszcze przed półgodziną był on naczelnym „Sunday Best”, redagowanego z pazurem magazynu, którego nakład osiągnął trzy miliony egzemplarzy i wzrastał. Niestety, naczelny nie doczekał nakładu czterech milionów, ponieważ jego zastępczyni, Susan Street, wyprawiła go właśnie na tamten świat za pomocą seksualnego spektaklu, który odegrała z tak wyjątkową wirtuozerią, że jego serce nie wytrzymało tej próby. „Albowiem jego serce, tak jak i wszystko w nim, było słabe” – myślała Susan, całując ciepłe jeszcze wargi.

Wyskoczyła z łóżka w swoim gorseciku od Janet Reger, w którym wyglądała jak call girl, a myślała niczym alfons. Przejrzała się w lustrze i stwierdziła, iż ów skąpy strój dźwigał na sobie przynajmniej dwie trzecie odpowiedzialności za przedwczesną śmierć Charlesa Astneya. Reakcje mężczyzn, tych słodkich niezdar, były tak łatwe do przewidzenia! Wszyscy uwielbiali miłość francuską, pantofle na szpilkach i gorseciki od Janet Reger. Gdyby kiedyś wybrała się w górę Amazonki, znalazła plemię nieznające białego człowieka ani „Playboya” i zabrała się do rzeczy w odpowiedni sposób, także i oni pokochaliby stosunki francuskie, pantofle na szpilkach i gorseciki od Janet Reger.

Mężczyźni mieli to we krwi i pod skórą. A kimże była ona, by odebrać im ten zniewalający i wyniszczający narkotyk, którego tak bardzo pragnęli?

Kim ona była? Susan Street…

Uśmiech zniknął z jej twarzy, jak znika deseń w nagle wstrząśniętym dziecinnym kalejdoskopie. Na czworakach okrążyła wyłożony czerwonym dywanem pokój, ostrożnie zbierając resztki rozgniecionych fiolek po azotanie amylu. Przemierzyła pokój po raz drugi, po czym usypała na gazecie – wczorajszym wydaniu „Best” – szklany kopczyk, założyła śmiertelnie czerwone szpilki od Blahnika, a następnie starła szkło na idealny proszek. Przez jedną szaloną chwilę pomyślała o zmieszaniu go z talkiem i podarowaniu swojej najlepszej przyjaciółce i najgorszemu wrogowi, Ingrid Irving. Ingrid – numer trzeci w piśmie poczytniejszym od „Sunday” – była źródłem nieustającej irytacji Susan i stuprocentową kokainistką. Jej zatoki znajdowały się w tak okropnym stanie, że mogła wciągać proszek, niemal nie robiąc przerwy na oddech.

Potem Susan spojrzała na mężczyznę w łóżku. Jak na jeden dzień narobiła już dosyć szkód. A może wystarczyłoby tego na dziesięć żywotów?

Starcie na proszek sprawcy śmierci Astneya na ukochanej przez niego gazecie doprowadziło ją do histerycznego śmiechu. Komu potrzebna wczorajsza gazeta, komu potrzebny wczorajszy facet? Opadła na łóżko, jakby otrzymała tragiczny telefon, walcząc jednocześnie ze śmiechem. Do oczu napłynęły jej łzy.

Istniał swojego rodzaju trójkąt – nie z jego żoną, ona się nie liczyła. On, Susan i „Best”. Oboje kochali to pismo, oboje pracowali dla niego przez sześć lat, oboje doprowadzili je na wyżyny i zamierzali doprowadzić je jeszcze wyżej. Aż na sam szczyt.

Zerwała się i pobiegła do łazienki. Płakać będzie później. Łzy z lodem, wstrząśnięte i zamieszane. Wrzuciła szkło do muszli i raz za razem spłukiwała, tak że nawet najbardziej wybredni goście mogliby pić z niej swoje daiquiri. Następnie, powstrzymując histerię, weszła do sypialni, złożyła dłonie w wielką pięść i uderzyła się w brzuch tak mocno, że aż załkała z bólu. Później zaczęła krzyczeć i krzycząc, wykręcała numer 999; ze względu na paznokcie posługiwała się ciężkim złoto-czarnym piórem Mont Blanc, pierwszym prezentem od Charlesa.

Kiedy odezwał się dyżurny policjant, załkała:

– Och, proszę szybko… Zdarzył się śmiertelny wypadek w hotelu na West Pier, to ten naprawdę duży… Tak, to ten… Charles Astney… Nie, nie. Jestem pracownicą. Nazywam się Susan Street… Dziękuję, tak… Tak szybko, jak to będzie możliwe.

Ostrożnie odłożyła słuchawkę i uśmiechnęła się do swojego odbicia z jasnymi oczami i wilgotnymi wargami. Nigdy nie wyglądała lepiej. Czy nie była podobna do soczyście opisywanych w powieściach heroin po akcie miłosnym? Nie, seks nigdy tak na nią nie wpływał – rozmazywał tylko tusz i szminkę. Jedynie władza nadawała dziewczynie korzystny wygląd.

– Nazywam się Susan Street i jestem najmłodszą w świecie kobietą redaktorem naczelnym gazety.

Mężczyzna w łóżku drgnął raz jeszcze, jakby wyrażając zgodę.

Oparła czoło o szybę i obserwowała piękny krajobraz Sussex. Wszyscy ci ludzie w swoich domach… Ileż jest wśród nich nastolatek marzących o ucieczce? Tysiące. Jak wiele z nich to uczyni? Nawet nie setka.

Czuła się nieopisanie zmęczona. Ciężka próba się zakończyła, przynajmniej na razie. Policja zobaczyła poplamioną pościel i jej długie, długie nogi w czerwonych pantoflach. Wysłuchali w milczeniu płaczliwej opowieści o jego kłopotach z sercem, na które cierpiał, jeszcze zanim go poznała. Młody policjant – to prawda, że policyjny mundur odmładza – zarumienił się aż po czubki włosów. Wybełkotała coś o jego żonie w Richmond i o tym, jakie to wszystko okropne.

Starszy policjant przekonywał ją, że nie ma się czym martwić i że jego chłopak osobiście dopilnuje, by wiadomość dotarła do pani Astney. Udało jej się opanować odruch, by zerwać się i zaproponować, że sama to zrobi. „Och, przy okazji, Lorraine… Jego ostatnie słowa brzmiały: «Już mi dobrze, ty dziwko…»”

Jak dżokej na widok mety pochyliła się do przodu w swoim fotelu w wagonie pierwszej klasy, poganiając żelaznego rumaka. Pospiesz się. Proszę. Wieś jest dla krów, wieś jest miejscem, z którego się ucieka albo gdzie się osiada u schyłku życia, ale nie żyje się tu, zwłaszcza kiedy się jest młodą i prawie piękną kobietą. Kochała miasto, potrzebowała go, należała do niego…

A teraz miasto należało do niej…

Kiedyś posiadała tylko jedną rzecz związaną z miastem – plan londyńskiego metra. W późniejszych latach – kiedy czas nałożył swoje zwoje na okropny ból okresu dorastania – na pytanie o ulubionego artystę odpowiadała zawsze: Harry Beck. Harry Beck bowiem projektował foldery z planem londyńskiego metra. Planem, pod którym sypiała, płakała i skreślała dni w kalendarzu trzymanym z zimowymi ubraniami, tam gdzie dorastająca młodzież trzyma nieprzyzwoite książki. Wiedziała, że w oczach przyjaciół i rodziny plany i kalendarze naznaczają ją piętnem gorszym niż na przykład nimfomania.

Piętnem ambicji.

Sypiała pod tym planem i marzyła o stacjach Angel, Marble Arch, White City. Raz czy dwa razy do roku uciekała i samotnie odbywała sześciogodzinną wycieczkę do swojej ziemi obiecanej, gdzie włóczyła się po ulicach z szeroko otwartymi oczyma i magnetofonem w ręku. W nocy zasypiała z szumem londyńskich ulic w głowie, widziała je w snach, a rano budziła się z płaczem, bo znów osiadała na mieliźnie miasteczka w West Country, na urodzenie się w którym została skazana.

Coś się jednak wykluwało. W wieku piętnastu lat miała wygląd, jakby mieszkała w Kensington czy Chelsea, mówiła, jakby pochodziła z Bow, a myślała, jakby pracowała w City. Wiedziała już, że wieś nigdy nie upomni się o nią. Jakby w rewanżu zagubione dusze, wsiąkające w porowatą glebę, okazywały się kukułczymi jajami zapadłymi głęboko w ruchome piaski nastoletnich narzeczeństw z czymś o ilorazie inteligencji wartości pokojowej temperatury, małymi wrzeszczącymi wampirami w kamizelkach od Vigelli i la petit hipoteką.

Prawicowe idee o więzi pomiędzy ludźmi tej samej kultury i barwy oraz lewicowe o więzi pomiędzy kobietami opuściły Susan dość wcześnie, spłukane w szkolnej toalecie. W tym czasie jej przyjaciółki jak szczury próbowały uciec z tonącego okrętu ich młodości. Ona pozbyła się wszelkich złudzeń, zanim jeszcze osiągnęła pełnoletniość; zrzuciła swoją dotychczasową ciasną, wysuszoną skórę i wynurzyła się z niej jako stworzenie bez sumienia oraz skrupułów, powodowane irytującym pragnieniem pójścia „do przodu”. Kiedy „The Beat” ogłosił, że poszukuje dziennikarza, odpowiedziała na kartce z zeszytu (mogła napisać na maszynie, ale niech się tam ślinią na myśl o jej niepokalanej młodości, stare dwudziestoparoletnie pierniki, które pewnie uważają, że nastolatki to mityczne zwierzęta z ich najdzikszych, obleśnych, rockowych snów). Poprosili ją o jakiś tekst, a ona napisała go najbardziej szkolnym charakterem pisma, na jaki było ją stać. Naczelny, Sam Kelly, przyszedł do gabinetu dyrektora szkoły, by wywołać ją z dwóch godzin matmy i zaproponować jej pracę. Ale gdy uświadomiła sobie, że miała pracować dla największego i najlepszego pisma muzycznego na świecie, poczuła nie tyle dumę i uniesienie, ile wielką ulgę i coś, co było niemal… rozczarowaniem.

A przecież to jej pójście w górę dało się w jakiś sposób przewidzieć. Siedziała przy oknie w gabinecie dyrektora, gryząc paznokieć kciuka i patrząc na szkolne podwórze, gdzie jej serce zostało złamane, a los przypieczętowany. Zapragnęła mieć jakiś wybór w sprawach swojej ambicji i sukcesu, jaki nieuchronnie musiał nastąpić.

W sześć tygodni później pławiła się z Garym Pride’em jeśli nie w luksusie, to przynajmniej w amfetaminie, którą wdychali przez rurkę zrobioną z pięćdziesięciofuntowego banknotu. W teorii za dnia pracowała dla „The Beat”, a w nocy sypiała w YWCA. W rzeczywistości dzień spędzała na szlajaniu się po redakcyjnych pokojach, czyszczeniu paznokci scyzorykiem i kpinach z redakcyjnych kolegów. W późniejszych latach takie zachowanie określano jako „wstęp do kariery”.

W nocy sypiała z Garym Pride’em w jego trumnie w Limehouse. Dwudziestodwuletni Gary Pride był wschodzącą gwiazdą muzyki pop i nagrywał okropne piosenki zawierające takie słowa, jak „duma”, „dusza”, „radość”, „szacunek”, „godność”, powtarzane wiele razy i odmieniane przez wszystkie przypadki. Twierdził, że składa tym hołd wytwórni Motown. Piosenki te brzmiały równie murzyńsko, jak nagrania New Seekers, ale nie powstrzymywało to ludzi od kupowania jego płyt, a Susan od sypiania z nim. W skrytości ducha żywiła jednak głębokie przekonanie, że powinno się go publicznie rozstrzelać za zbrodnie przeciwko murzyńskiej muzyce.

Gary Pride miał brzydką twarz i piękny uśmiech, sprawiający, iż zapominało się, jak bezwartościowym jest w gruncie rzeczy człowiekiem. Zapominali o tym wszyscy z wyjątkiem Susan, która uważała go za szumowinę.

Sypiała z nim, ponieważ szybko się nauczyła, iż wiejska nastolatka z nogami tancerki, chłopięcym tyłeczkiem i wargami dziwki z Port Saidu jest smacznym kąskiem dla każdego pryszczatego chłopca w sklepie, żeby nie wspomnieć już o biurze, ulicy i metrze wielkiego miasta. Gary stanowił jej ochronę. Dzięki jednej nieprzyjemnej rzeczy (Gary) stawała się odporna na całe mnóstwo innych nieprzyjemności, na które byłaby narażona w podobnej sytuacji. Było to, mówiąc wulgarnie, uodpornienie przez iniekcję. Później stwierdziła, że co najmniej osiemdziesiąt procent znanych jej dziewczyn tolerowało swoich chłopaków z tych samych przyczyn.

Oczywiście, Gary Pride nic o tym nie wiedział. Jak wszyscy płytcy mężczyźni wierzył w Prawdziwą Miłość, o ile jest często stosowana. Pisał dla niej piosenki: Widziałem cię tańczącą wokół torebki i Nigdy nie kochaj muzyka soul. Była tak tym zakłopotana, że miała ochotę umrzeć albo, jeszcze lepiej, zabić go. Zamiast tego jednak towarzyszyła mu do studia Top Of The Pops i innych okropnych miejsc w rodzaju Aylesbury, gdzie zespoły próbowały swoich sił przed londyńskimi koncertami. Nauczyła się ignorować nastolatki kręcące się przy drzwiach, które prowadziły na estradę, i plujące na dziewczyny muzyków, nawet wtedy, gdy przylepiało im się to do twarzy.

– Ty masz godność, dziewucho – powiedział Gary (lubił to słowo). – Jesteś jak królowa matka.

Dochowywał jej na ogół wierności, bo była jeszcze wściekle młoda, niedoświadczona i wciąż wrażliwa wewnątrz tych swoich obcisłych skórzanych levisów. Także dlatego, że pracowała w „The Beat”. („Tak, moja dziewczyna jest pisarką – podsłuchała kiedyś, jak chełpił się przed jakimś podobnym do niego tokującym kretynem – nie żadną tam ścierką z firmy płytowej”.) I dlatego, że była wtedy dziewicą. Jego pierwszą!

Teraz mógł się z tego śmiać, co w obecności ludzi z jego otoczenia czynił dość często, dość głośno i dość sprośnie, ściskając jej udo i robiąc wazeliniarskie aluzje do ich pierwszej namiętnej nocy. Przypominało to życie z filmu pod tytułem Podaj dalej.

Ale kiedyś omal jej nie zabił.

– Jesteś czym?!! – Gary Pride wyskoczył z trumny rozmiarów king size i stanął na środku swojego pokoju w Limehouse zupełnie nagi, jeśli nie brać pod uwagę wytatuowanych na ramieniu trzech szóstek.

– Dziewicą – wyszeptała.

Zapadła cisza. Wszyscy im się przyglądali.

– Jezu, Susan! – Gary odwrócił się w stronę swoich kumpli, którzy leżeli porozwalani na chodnikowych płytach, oglądając w telewizji program Świat w stanie wojny z wyłączonym dźwiękiem, słuchając nagrań zespołu 1910 Fruitgum Company, posapując i po omacku pociągając z butelek, by jakoś przeżyć kolejną noc. – Precz stąd, hołoto! Precz! Bo zawołam Billa!

Rzucając mordercze spojrzenia w kierunku Susan, obwinionej o rozgniewanie pana i chlebodawcy, biesiadnicy wytaczali się na zimne nocne powietrze. Gary Pride zamknął na łańcuch ogromne drzwi i z namysłem zaczął zbliżać się do trumny, w której Susan leżała na wznak z zamkniętymi oczyma, starając się upodobnić do czerwonego jedwabnego obicia.

– Susan, dziewucho, na miłość boską, jeśli natychmiast nie otworzysz oczu, zamknę ci je na zawsze.

Otwarła szeroko swoje szare oczy. Zamierzała osiągnąć efekt podobny do tego, jaki osiągają te wstrętne łobuzy z Trzeciego Świata ze swoimi wielkimi ślepiami i obszarpanymi ubraniami na okropnych obrazach od Woolwortha, które tak upodobała sobie jej matka.

Nie mogłaby przysiąc, ale wydawało się jej, że nazywano ich „Chico”, czy jakoś tak.

– Dobra. Czy masz zamiar mi powiedzieć?

Ku swojemu przerażeniu zauważyła, że on znów zaczął mieć erekcję. Nie widziała nic równie obrzydliwego od czasu, gdy jej ukochana babcia ze względu na kiepskie uzębienie dała sobie spokój z jedzeniem wieprzowych nóżek. Gary fantazyjnie narzucił skórę bizona na jej gładkie ciało. („Wspaniałe zwierzę, no nie? Ten bizon. Jak by to powiedzieć, majestatyczne. Pełne godności. Majestatyczne. Myślę, że napiszę piosenkę o bizonie”.)

– Czy zamierzasz mi wmawiać, że jesteś jeszcze dziewicą?

– Byłam.

– Nie zawracaj głowy, dziewucho. – Rzucił się dramatycznie. – Byłaś!

– Tak.

– O mój Boże. – W teatralnym geście osunął się na kamienną podłogę, a następnie podskoczył, gdyż jego tyłek dotknął zimnych płyt. – Ludzie myślą, że narwany ze mnie facet. Ja też tak myślę. – Zawsze mówił o sobie z amerykańskim akcentem. – Ale mam swój kodeks honorowy. Wiesz, jaka jest jego pierwsza zasada? – Przerwał, unosząc rękę w górę, jak kaznodzieja wciskający ludziom swoje wzniosłe bzdury.

– Nie wiem, Gary – wyszeptała. Zawsze wyobrażała sobie, że pozbycie się dziewictwa przypominać będzie wyrwanie zęba: bolesne, uciążliwe, w zasadzie banalne i najlepiej szybkie. Nie spodziewała się 20 pytań połączonych z Armagedonem.

– Nie sypiam z dziewicami, i tyle. – Spojrzał na nią mściwie.

– Przepraszam, Gary. – Myślała, że ją uderzy.

– Skąd mogłaś wiedzieć. – Spojrzał na nią z politowaniem. – Czytałaś kiedyś książki o rycerzach?

– Tylko Ivanhoe, jeszcze w szkole.

– To bzdet. Powinnaś przeczytać coś porządnego… Krzyżowców, Rycerzy Simona Templara… Super. No cóż, widzę siebie jako miejskiego rycerza bez skazy. Wiesz, co to znaczy?

– Nie, Gary.

– Oni mieli swój kodeks, jak wszyscy wyjęci spod prawa. – Wysunął szczękę i przybrał wygląd eksponatu wypożyczonego z muzeum historii naturalnej. – A dziewice są absolutnie wykluczone!

– Przykro mi, Gary.

Potrząsnął głową z wyrazem nieskończonej mądrości.

– Skąd mogłaś wiedzieć? Dobra z ciebie dziewucha, Susan. – Odchylił skórę bizona i spojrzał na jej ciało z błyskiem nieskończonej lubieżności w przekrwionych oczach. Nagle wskoczył do trumny, wykazując nieprawdopodobną ruchliwość. – Równie dobrze można wisieć za jedną owcę, jak i za całe stado, nie?

Nim minęła noc, siedziała na jego twarzy. Teraz była na jego kolanach w garderobie po koncercie w Hammersmith Odeon, a on popychał ją w stronę egzotycznie wyglądającej dziewczyny z kółkiem w nosie. Pieprzony rycerz bez skazy!

– Mam ochotę popatrzyć na trochę lesbijstwa – wyszeptał.

– Czarujące.

Tłum rozstąpił się niczym Morze Czerwone, a Susan i tamta dziewczyna osunęły się na podłogę.

– Jak masz na imię?

– Shira.

– Ja Susan.

– Tak, wiem. Widziałam cię już z zespołem.

– Czy nie w Birmingham?

– Tak, wtedy kiedy ty…

– Jezu!!! – wrzasnął Gary Pride. – Wszyscy się zmyją, jak zaczniecie sobie opowiadać życiorysy! Do roboty!

Obie wyślizgnęły się ze swoich poprzecieranych skórzanych kombinezonów; pod nimi były nagie. Cisza ociekała śliną. Shira miała zaskakujące, szmaragdowozielone włosy łonowe i tatuaż „Nie deptać trawników”. Susan dobrała się do tego pastwiska z jakąś mściwą zajadłością.

Gary Pride kupował czas. Kupował przyjaciół. Kupił także sezonowy bilet do Highbury, ale nie miał śmiałości tam chodzić. („Moje życie jest więcej warte. Zostałbym rozdarty na strzępy przez miłość mojego ludu”.)

Kupował książki o wojnie domowej w Anglii, kodeksie samurajów oraz schyłku i upadku Cesarstwa Rzymskiego, ale nigdy ich nie czytał. („Życie jest zbyt krótkie, no nie? Popatrz, bile ułożyły się w piramidę”.)

Kupował kompletne zbroje. Oczywiście nigdy ich nie nosił. Kiedy zbierał się na nich kurz, pakował je do skrzyni i wysyłał do rodziny w Kent. („Uważał się za cockneya, to była cała jego raison d’être. Jego pierwszy album nosił tytuł Duma cockneya¹. W dniu, w którym urodził się Gary Pride, w Bow Bells musiał wiać silny wiatr” – myślała Susan.) Kupował lutnie, mandoliny i liry, po czym wyrzucał je, kiedy tylko okazywało się, że nie brzmią jak gitara basowa Fendera model z 1976 roku.

A przede wszystkim kupował narkotyki. I z całą pewnością wiedział, co z nimi robić. Hasz, kokaina, opium, LSD, heroina. Prochy zwichnęły temu kretynowi karierę. Pewnego dnia obudził się w swojej trumnie, wykrzykując coś o rotarianach i masonach. Przez nieznośnego, amfetaminowego kaca Susan zobaczyła, jak wciąga na siebie najbliżej leżący ciuch (ceremonialną szatę samurajską zakwestionowaną później podczas odprawy celnej) i grzebie w biurku, szukając paszportu. Nie miała już później żadnej wiadomości od niego. Mniej więcej po miesiącu w jego wytwórni płytowej powiedziano jej, że pojechał na wulkaniczną wysepkę Vanautu poukładać sobie w głowie.

Miała osiemnaście lat i mdliło ją od wypytywania różnych półgłówków, zbyt naćpanych, by pamiętać numer swojego telefonu, co sądzą o sytuacji w Rodezji; pytanie to stało się dla „The Beat” tak zasadnicze, jak pytanie o ulubiony kolor w pismach dla małolatów. Jeśli zapomniało się zadać to pytanie wprost, trzeba było później dzwonić do nich do domu i jakoś je wrzucić, ale robiąc to w samotności, człowiek czuł się jeszcze głupiej. I właśnie wtedy do redakcji wpadła elegancka krowa imieniem Rebecca i zaprosiła ją na drinka.

W barze na Jermyn Street Rebecca westchnęła głęboko w szklaneczkę ze swoim kir royale i zamruczała coś na temat Świeżej Krwi. Na temat Ulicy. Na temat Straconego Pokolenia. Susan słuchała zafascynowana. Rebecca przemawiała do swojego drinka niczym brzuchomówca pijący wodę ze szklanki. Brzmiało to jak manifest Partii Pracy. Później nagle odwróciła się do Susan, spojrzała jej prosto w oczy i powiedziała już zupełnie innym, jakby wyraźniejszym głosem:

– No i co?

– Słucham?

– Piętnaście tysięcy rocznie, znakomite warunki, bez samochodu, pokrycie wydatków, tyle środka depilującego, ile będziesz w stanie zużyć, i darmowe próbki, no, właściwie wszystkiego.

Rebecca pogrzebała w swojej torebce od Fendiego, wydobyła z niej błyszczący magazyn i położyła na ladzie baru. Dziewczyna w muszce spojrzała na nie z wściekłością. „Parvenu”.

– Zrobimy cię zastępczynią kierownika działu, jeśli chcesz. To oczywiście nic nie znaczy. Wszyscy są kierownikami działu, nawet goniec, to w końcu ty też możesz zostać.

Zakończywszy swoją misję, Rebecca elegancko zapadła się w siebie i zaczęła mruczeć do swojej szklanki na temat Energii Klasy Pracującej.

Susan słyszała o „Parvenu”, magazynie, który na okładce każdego numeru nosił podtytuł „życie jest prywatką”. Był frywolny, snobistyczny i płytki, ale po pracy w „The Beat”, gdzie trzydziestoletni mężczyźni szukali sensu życia w plastykowych krążkach, wydawało jej się to powiewem świeżego tlenku węgla. Tak więc zamruczała do swojej szklaneczki z czarnym rosjaninem o tym, że Na Wszystko Przychodzi Właściwy Moment, i o Nowej Samolubności. Ze zdrową dozą tej ostatniej Rebecca zmyła się w pięć minut później, pozostawiając Susan do zapłacenia rachunek za drinki.

W ciągu dwóch lat spędzonych w „Parvenu” Susan nauczyła się nazywać kolację lunchem, zwracać się do swoich wrogów „kochanie”, a także ubierać się, pić i kłamać w sposób doskonały. Dowiedziała się też o mężczyznach takich rzeczy, że Gary Pride wydał się jej ministrantem.

Pewnego popołudnia po sfotografowaniu pokazu mody poszła do łóżka z trzema męskimi modelami. Nazajutrz rano jeden z nich zapytał ją, czy robiła to już kiedyś z afganem.

– Partyzantem?

Zmierzwił jej włosy i roześmiał się.

– Z chartem, idiotko.

Później zdarzyło jej się przeprowadzać wywiad z wybijającym się młodym aktorem w hotelu na Kensington. Nie wychodzili z pokoju przez tydzień, zamawiając kokainę, szampana i kawior z hotelowych zapasów. W dniu wyjazdu aktor był zgaszony. Kiedy się pakował, nie patrzył na nią. Odniosła wrażenie, że sposobi się do nowej roli: kochającego, wiernego narzeczonego nieprzyzwoicie bogatej dziedziczki wielkiej fortuny z Manhattanu, z którą był zaręczony.

– Czy nie podarujesz mi nic na pamiątkę? – zapytała w końcu z łóżka z zalotnością i desperacją.

Wciągnął swoje kowbojskie buty, wstał i spojrzał na nią.

– Podarowałem ci – powiedział cicho. – Opryszczkę.

Następnie przekroczył próg, unosząc ze sobą płócienną torbę, która stanowiła cały jego bagaż. Ulubieniec publiczności, który przed tygodniem oczarował ją, a teraz po prostu wykorzystał.

Poświęcając dwa tygodnie swojego cennego czasu oraz tygodniową wypłatę, zafundowała sobie badania w prywatnej klinice, by przekonać się, że był zwyczajnym sadystą z obrzydliwym poczuciem humoru. Opryszczka stała się nowym postrachem mieszkańców miast; jakby chcąc się uodpornić, opowiadano sobie na jej temat kawały. Co małżeństwo, które ma już wszystko, każe sobie wyszywać na ręcznikach? „Mąż” i „Zara-żona”.

Mieszkanie w północno-wschodniej części Londynu dzieliła z kuzynką Izabelli, dziewczyny zajmującej sąsiednie biuro w „Parvenu”. Współlokatorka nazywała siebie Trash². Była niemożliwie bogata, na studiach miała same piątki i pracowała w jakiejś arabskiej instytucji w zachodnim Londynie. Jej rodzina była spowinowacona z inną rodziną, której niepokalanego nazwiska nawet się nie wymieniało. Wieczorową suknię założyła tylko raz; wracając do domu, około czwartej nad ranem, wrzuciła ją do kubła na śmieci, tak jak inne, skromniejsze dziewczyny mogłyby upuścić swoje sukienki na podłogę po ciężkim dniu w biurze. Przy najbliższej okazji spaliła ją w zlewie, śpiewając scatem arię z Madame Butterfly.

Trash miała nawet nie podwójne, ale potrójne nazwisko. Kiedyś Susan nie widziała jej w domu przez sześć tygodni. Trash traktowała rozmowę jako przejaw braku dobrych manier. Raz Susan, z lekka pijana i czująca się samotnie, zatrzymała ją w przedpokoju i zapytała, dlaczego przyjęła sublokatorkę. Trash uśmiechnęła się jak prezenterka teleturnieju.

– Bo nie znoszę zimnej deski klozetowej.

Kiedy któregoś poniedziałkowego poranka popełniła w kąpieli samobójstwo, Susan odkryła, że naprawdę miała na imię Georgia.

– A ja zawsze nazywałam ją Trash! – powiedziała do Izabelli, gdy pewnego wieczoru czekały na windę. Jakoś wydawało jej się to wtedy ważne. Na twarzy Izabelli pojawił się roztargniony uśmiech.

– Och, nie przejmuj się. Wszyscy nazywaliśmy ją Trash. Nawet jej mama.

– To jeszcze o niczym nie świadczy.

– Słucham?

Kto, co, gdzie, kiedy, dlaczego? Te pytania miały stanowić vademecum dziennikarstwa. Wbijały się w jej głowę niczym szybki rytm soulowej piosenki. Nie umiała odpowiedzieć na żadne z nich. W poszukiwaniu odpowiedzi studiowała napisy na torebkach z kaszą i wyniki gonitw, wiele czasu poświęciła na słuchanie słów popularnych piosenek. Przebój Boogie Oogie Oogie przyprawiał ją o rozstrój nerwowy przez kilka tygodni; kupiła singla i wieczory spędzała w domu z włączonym automatycznym gramofonem, puszczającym tę piosenkę pięćdziesiąt razy z rzędu. Była przekonana, iż przez słowa tego utworu ktoś chce jej coś przekazać.

Upijała się każdego wieczora i budziła się każdego ranka z bólem w miejscu, w którym kiedyś mieściła się jej pamięć. Myśl o samobójstwie była tam także, niosąc pocieszenie jak ukryte pieniądze, po które można sięgnąć w godzinie rozpaczy. Czasami jedynie myśl o śmierci czyniła jej życie możliwym do zniesienia. Chart, zwycięzca psich wyścigów, nazwany „O Wiele Za Młody”, rozśmieszył ją na około pół godziny. Kto, co, gdzie, kiedy, dlaczego?

Wtedy spotkała Matthew.

Matthew Stockbridge siedział za swoim biurkiem w wielkim szpitalu w południowym Londynie i przypatrywał się pięknej, wyglądającej na chorą dziewczynie, która usiłowała włożyć kanapkę z serem do swojego magnetofonu.

– Bardzo przepraszam – wybełkotała. – To kwestia braku wprawy.

Roześmiał się trochę zdziwiony.

– Nie, panno Street, pani nie przyszła tu, aby mnie zapytać o brak wprawy, czyż nie?

– Brak wprawy. Nie, złe funkcjonowanie.

Upuściła kanapkę na biurko i wlepiła w nią wzrok.

– O, niech pan popatrzy – stwierdziła radośnie. – Zastanawiam się, dokąd to pójdzie.

Spojrzała na niego swoimi szarymi oczyma, niemal całkowicie przykrytymi przez powieki.

– Panno Street, jaki narkotyk pani zażywa?

Pogrzebała w torebce i triumfalnie pomachała mu przed nosem poskręcanym opakowaniem.

– Sulfat. Prawie czysty. Chce pan trochę?

– Nie, dziękuję.

Teraz szukała czegoś wzrokiem w odległym kącie pokoju z wyrazem twarzy, który odzwierciedlał przerażenie i rozbawienie zarazem.

– Co się stało?

– Tam w kącie jest ptaszek. Dudek – oznajmiła rzeczowo.

– Naprawdę?

– Och, tak. To dudek i tańczy charlestona.

– Ależ panno Street, zapewniam panią, że jest pani w błędzie. To tylko sulfat amfetaminy przedostał się do pani wątroby i zamienił w meskalinę z powodu braku snu, krańcowego wyczerpania i niejedzenia. Czy nie mam racji?

Uśmiechnęła się do niego porozumiewawczo. Następnie oparła się o biurko i chlusnęła większą część zawartości litrowej butelki perriera, z której właśnie piła, prosto na jego spodnie. Potem zaczęła się śmiać. Tak bardzo, że spadła z krzesła. Leżała na wznak, rzygając ohydną żółcią i śmiejąc się jednocześnie.

Matthew Stockbridge obszedł biurko i klęknął przy niej.

– Kto, co, kiedy, gdzie, dlaczego? – zapytała słabym głosem.

– Co tylko zechcesz – roześmiał się także. – Już dobrze, Susan.

To wydarzyło się siedem lat temu. Czas, niepoprawny wandal, nie szczędził im swoich razów; miłość doszła już do połowy drogi, a ona jeszcze nie zdecydowała się na to, żeby się wyprowadzić.

Kiedy spotyka się dwoje wiecznie zajętych, nowoczesnych ludzi, mało jest czasu na dopracowanie takich szczegółów jak rozstanie. Zawsze jest się zbyt zajętym kupowaniem rzeczy, podpisywaniem papierów i wydawaniem – pieniędzy lub przyjęć. Doba nie ma aż tylu godzin, żeby kilka z nich przeznaczyć na przeprowadzkę. Nawet wtedy, gdy wszystko już przeminęło.

Miała dwadzieścia lat, kiedy podczas Londyńskiego Tygodnia Mody spotkała Charlesa Astneya, człowieka obarczonego misją wydźwignięcia z dna ilustrowanego magazynu. Był tam razem ze swoją żoną, wysoką, ciemnowłosą, brzydką i niewolniczo naśladującą francuską modę Lorraine. Dwadzieścia lat temu musiała wydać się niezłym kąskiem dla chłopaka z prowincji, ale teraz miała zgorzkniałą i rozczarowaną twarz oraz rachityczne, znajdujące się w stadium zaniku ciało ofiary mody.

Usiadły po obu stronach Charlesa – Lorraine rozglądała się za ciuchami, Susan polowała na posadę – jak odrażające karykatury kobiet z epoki pre- i postfeminizmu.

– Młody czytelnik – entuzjastycznie plotła Susan o rzeczach, o których on doskonale wiedział, ale czyniła to z takim podnieceniem, iż nie mógł powstrzymać się od pełnego powagi potakiwania – właśnie tego ci trzeba. Nikt nie potrzebuje odbiorcy na wymarciu. Niech to będą ludzie młodzi. No i kobiety, nie lekceważ ich. Myśl o nich na każdej stronie. W gazetach nie chodzi o wiadomości. Powinieneś odebrać czytelnika kobiecym pismom.

Nigdy nie udało jej się dowiedzieć, czy Lorraine otrzymała od Charlesa Astneya to, czego pragnęła. Ona otrzymała. W tydzień później zatelefonował do „Parvenu” i zapytał, czy chciałaby pracować jako publicystka w nowym piśmie „Sunday Best”.

Była dobrą dziennikarką, ale nie aż tak dobrą. Kiedyś napędziła stracha młodej męskiej dziwce próbującej w prasie obrzucić błotem pewnego labourzystowskiego posła; jako młoda idealistka wierzyła w to, co ów poseł reprezentował. No i wydał jej się zabawny podczas lunchu. Teraz by już tak nie postąpiła, tak w każdym razie uważała. Nie postąpiłby tak naprawdę dobry dziennikarz z ilustrowanego magazynu. Była zadowolona, gdy awans na szefa działu dokumentalnego wyniósł ją ponad te odpadki, z których kleciło się artykuł. Potem przez prawie dwa lata zajmowała stanowisko zastępczyni naczelnego i była następną w kolejce do jego fotela.

Nagłe szarpnięcie wyrwało ją z fotela i z jej marzeń. Pociąg przybył do miejsca przeznaczenia.

Tak jak i ona.

Przekład: Witold Turant

Korekta: Adam Pluszka, Małgorzata Denys

Projekt okładki: Krzysztof Rychter

Ilustracja wykorzystana na pierwszej stronie okładki: © Tom Marks/Corbis/FotoChannels

Skład i łamanie: www.pagegraph.pl

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-372 Warszawa, ul. Foksal 17

tel./fax (22) 646 05 10, 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

www.gwfoksal.pl

ISBN 978-83-7881-306-4

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.