– fragment –

Tytuł oryginału: Þriðja táknið

Projekt okładki: vav

Redakcja: Stanisława Staszkiel

Redakcja techniczna: Zbigniew Katafiasz

Skład wersji elektronicznej: Robert Fritzkowski

Korekta: Janina Zgrzembska

Zdjęcia wykorzystane na okładce:

© iStockphoto.com/ManuelVelasco

© Mikhail Bakunovich/Shutterstock

© Elena Schweitzer/Shutterstock

© Yrsa Sigurðardóttir 2005. Published by agreement

with Salomonsson Agency.

All rights reserved

© for the Polish edition by MUZA SA, Warszawa 2006, 2014

© for the Polish translation by Jacek Godek

ISBN 978-83-7758-868-0

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

Warszawa 2014

Wydanie I

Książka dedykowana jest ukochanemu Oliemu.

Specjalne podziękowania dla Haralda Schmitta,

który użyczył mi swego imienia

– i pozwolił mi się zabić.

Yrsa

Prolog

Dozorca Tryggvi rozejrzał się wokół zdziwiony. Co to jest? Poprzez hałaśliwą krzątaninę sprzątaczek z wnętrza budynku przebijał się jakiś szczególny dźwięk. Z początku cichawy, z każdą chwilą stawał się coraz wyraźniejszy. Dozorca psyknął na kobiety i zaczął uważnie nasłuchiwać. Te spojrzały po sobie, zaskoczone, a dwie z nich nawet się przeżegnały. Dozorca odstawił filiżankę z kawą i wyszedł na korytarz.

Przed nadejściem sprzątaczek Tryggvi rozkoszował się samotnością. Siedząc przy ekspresie, spokojnie czekał na poranną filiżankę kawy. Kobiety miały przyjść lada moment. Od trzydziestu lat pracował jako dozorca w budynku wydziału historii i przez cały ten czas obserwował zachodzące tu kolosalne zmiany. Na początku wszystkie sprzątaczki były jego rodaczkami i rozumiały każde wypowiadane przez niego słowo. A teraz musiał wydawać polecenia za pomocą gestów i najprostszych słów. Wszystkie były bowiem imigrantkami i zanim na uczelni pojawiali się wykładowcy i studenci, Tryggvi czuł się jak w Bangkoku lub Manili.

Kiedy kawa była gotowa, Tryggvi podszedł z parującą filiżanką do okna pustego jeszcze budynku i rozejrzał się po tonącym w śniegu dziedzińcu uniwersytetu. Było niezwykle zimno, iskrzył się biały puch. Panował absolutny bezruch. Przypomniało to Tryggviemu o zbliżającej się rocznicy narodzin Zbawiciela i poczuł ciepło w okolicy serca. W pewnej chwili zauważył samochód zajeżdżający na uczelniany parking. Szlag trafił świąteczny nastrój, pomyślał sobie. Patrzył, jak kierowca wysiada z auta, zatrzaskuje drzwi i rusza w stronę wydziału. Opuścił zasłonę i odszedł od okna.

Po chwili usłyszał szczęk otwieranych przez mężczyznę drzwi wejściowych do budynku. Miał do czynienia z różnymi ludźmi – z profesorami, docentami, lektorami, sekretarkami i wielu innymi, ale stosunki z tym człowiekiem sprawiały Tryggviemu najwięcej kłopotów. Miał na imię Gunnar i nieustannie narzekał na pracę dozorcy. Tryggvi nienawidził tego wywyższania się i zawsze czuł się źle w jego obecności. Na początku semestru ów profesor historii oskarżył sprzątaczki, że ukradły mu stary maszynopis artykułu na temat Papów na Islandii. Na szczęście artykuł się odnalazł i sprawa ucichła. Od tamtego czasu nie tylko wydawał mu się niesympatyczny. Tryggvi po prostu nim gardził. No bo dlaczego niby sprzątaczki z Azji miały ukraść jakiś przeklęty artykuł na temat Papów? A same wypociny profesora zupełnie Tryggviego nie interesowały. W jego oczach był to jedynie przeprowadzony z niskich pobudek atak na osoby, które same nie mogą się bronić.

Tryggvi czuł się zniesmaczony, kiedy Gunnar został dziekanem wydziału historii. Bo też natychmiast zaczął omawiać z nim zmiany, których wprowadzenie uznał za niezbędne. Uważał na przykład, że sprzątaczki podczas pracy nie powinny prowadzić między sobą rozmów. Tryggvi bezskutecznie starał się wyjaśnić temu zadufanemu w sobie człowiekowi, że ich rozmowy nikomu nie przeszkadzają, ponieważ w czasie gdy pracują, nikogo w budynku nie ma. Oprócz Gunnara oczywiście. Dlaczego ten człowiek musiał się tu zjawiać codziennie o świcie, zanim jeszcze zaczynały kursować autobusy? Przecież ludzie nie oczekiwali z zapartym tchem nowych wieści o Papach. Tryggvi oczywiście nie wypełnił polecenia Gunnara i nie nakazał kobietom milczeć w czasie sprzątania. Nie wiedział, jak ma im to przekazać, a poza tym nie miał na to najmniejszej ochoty. I choć nieraz trudności językowe potrafiły wytrącić go z równowagi, to z czasem nauczył się doceniać radość życia tych ciężko harujących kobiet.

Tego ranka nie zachowywały się inaczej niż zwykle. Weszły wszystkie razem do niewielkiej kuchni i mówiąc z wyraźnie obcym akcentem, życzyły mu miłego dnia. Jak zwykle nie obyło się bez chichotów. I jak zwykle Tryggvi nie mógł powstrzymać uśmiechu. Zdjęły z siebie barwne okrycia, a on stał z boku i obserwował je. Najzwyklejszy dzień, który teraz zdawał się przybierać niespodziewany obrót.

Tryggvi przecisnął się przez grupkę kobiet w kierunku drzwi prowadzących na korytarz. Słyszał, jak dźwięk z jęku przeistacza się w krzyk. Nie potrafił określić, czy wydaje go mężczyzna, czy kobieta, nie był też pewien, czy w ogóle wydaje go człowiek. Mogłożby jakieś zwierzę wejść do budynku i zrobić sobie krzywdę? Ale nie było mu dane zastanawiać się nad tym, bo nagle rozległ się przeraźliwy huk, jakby coś się zwaliło na ziemię i rozpadło na kawałki. Na korytarzu Tryggvi przyspieszył kroku. Dźwięk zdawał się dochodzić z pierwszego piętra, błyskawicznie więc skręcił na schody i przeskakiwał po trzy stopnie. Wszystkie kobiety pobiegły za nim.

Nie było wątpliwości, że krzyk dochodził z części administracyjnej wydziału historii. Tryggvi zaczął biec, a kobiety podążały krok w krok za nim. Pchnął drzwi przeciwpożarowe prowadzące na korytarz, wzdłuż którego mieściły się gabinety, i stanął jak wryty, a kobiety wpadły na niego jedna za drugą. Znieruchomiały dozorca patrzył przed siebie.

To nie wywrócona biblioteczka ani też dziekan wydziału raczkujący wśród stosu książek na podłodze korytarza sprawiły, że Tryggvi stał niczym zahipnotyzowany. Przed nim leżały zwłoki wystające do połowy z niewielkiego pomieszczenia z drukarkami. Tryggvi czuł, jak żołądek podchodzi mu do gardła. Na rany Chrystusa, co to za kłębki wełny ma nieboszczyk na oczach? Czy na klatce piersiowej ktoś mu coś narysował? I język – co się z nim stało? Kobiety spoglądały Tryggviemu w twarz, czuł, jak łapią go za koszulę. Bezskutecznie próbował się uwolnić. Dziekan wyciągał ku niemu ręce, błagając o pomoc. Najwyraźniej ze strachu postradał zmysły. Twarz miał popielatą, jedną ręką trzymał się za serce. W końcu zwalił się na bok. Tryggvi oparł się pokusie, by uciec, zabierając ze sobą kobiety, i zrobił jeden krok do przodu. Sprzątaczki jeszcze gwałtowniej usiłowały go powstrzymać, ale im się wyrwał. Zbliżył się do Gunnara, który, jak się zdawało, chciał mu coś powiedzieć.

Nie był w stanie zrozumieć bełkotu wydobywającego się z ust Gunnara. Dotarło jednak do niego, że zwłoki – to musiały być zwłoki, bo żaden żywy człowiek tak nie wyglądał – wypadły na dziekana, kiedy otworzył drzwi do pomieszczenia z drukarkami. Tryggvi nieświadomie skierował wzrok na te przerażające szczątki ludzkie.

Boże drogi! Czarne kłębki zakrywające oczy denata nie były kłębkami wełny.

Rozdział 1

Thora Gudmundsdottir zdecydowanym ruchem strzepnęła cheeriosa z nogawki i poprawiła kostium, po czym weszła do kancelarii. Nie jest źle. Miała już za sobą codzienną mordęgę polegającą na odstawieniu sześcioletniej córki do zerówki i szesnastoletniego syna do szkoły. Dzisiaj ni z tego, ni z owego córka Thory za nic nie chciała włożyć różowych ciuszków, co samo w sobie nie byłoby problemem, gdyby nie fakt, iż wszystkie jej fatałaszki były mniej więcej w tym właśnie kolorze. Za to syn przez cały rok mógł chodzić w tych samych sztukach garderoby, byleby na każdej widniała trupia czaszka. Kłopot z nim był zaś taki, że uporczywie odmawiał spania w nocy. Thora westchnęła. Niełatwo jej było samej z dwójką dzieci. Ale owe poranne zmagania miały miejsce także i wtedy, kiedy jeszcze była z mężem. A dodatkowo do porannych obowiązków dochodziły także kłótnie małżeńskie. Świadomość, że ten okres ma już za sobą, wprowadziła ją w lepszy nastrój i kiedy otwierała drzwi do swojego biura, na jej ustach pojawił się uśmiech.

– Dzień dobry – rzuciła radośnie.

Sekretarka nie odwzajemniła powitania. Za to zrobiła minę. Nie oderwała wzroku od monitora i nie przestała znęcać się nad myszką. Zawsze w dobrym nastroju, pomyślała Thora. Wewnętrznie nie potrafiła się pogodzić z problemami, jakie sprawiała sekretarka. Jej fochy z pewnością kosztowały kancelarię utratę niejednej sprawy. Thora nie umiała przypomnieć sobie ani jednego klienta, który nie narzekałby na tę dziewczynę. Nie dość, że była niegrzeczna, to zachowywała się w sposób niebywale odpychający. I chodziło nie tyle o jej superciężką kategorię wagową, co o niekonwencjonalny brak dbałości o własny wygląd. Do tego jeszcze emanowała z niej wrogość wobec wszystkiego i wszystkich. I żeby szarzyzną czarne ubarwić – jakby z czystej złośliwości – rodzice dali dziewczęciu na imię Bella. Gdybyż tylko sama chciała odejść! Przecież nie wyglądała na zadowoloną z pracy w kancelarii i absolutnie się w niej nie spełniała. Co nie znaczy, żeby Thora potrafiła wyobrazić sobie pracę, która dziewczynę usatysfakcjonuje, skąd. Ale, niestety, nie było możliwości, by się jej pozbyć.

Kiedy Thora i jej wspólnik Bragi, starszy od niej i bardziej doświadczony prawnik, postanowili połączyć siły i otworzyć kancelarię, tak się zachwycili tym lokalem, że przystali na propozycję odnajmującego, by w umowie zrobić zapis, iż jego córka zostanie zatrudniona jako sekretarka. Wtedy oczywiście nie mogli wiedzieć, jakie piwo sobie warzą. Dziewczyna miała znakomite referencje od pośredników handlu nieruchomościami, którzy wcześniej zajmowali ten lokal. Teraz Thora była przekonana, iż poprzedni lokatorzy zrezygnowali z biura przy prominentnej ulicy Skolavordustigur wyłącznie dlatego, że chcieli się pozbyć sekretarki. Z pewnością do tej pory tarzają się ze śmiechu z powodu referencji, które Thora i Bragi połknęli jak ryba haczyk. Thora była przekonana, iż gdyby poszli do sądu, mogliby obalić zapisy umowy z powodu owych co najmniej wątpliwych referencji. Ale wtedy szlag by też trafił renomę, jaką udało im się już wypracować. Któż by bowiem powierzył swoją sprawę specjalistom od umów, którzy nie potrafili zadbać o własną umowę? A nawet gdyby udało im się jej pozbyć, to przecież dobre sekretarki wcale nie czekają w kolejkach.

– Ktoś dzwonił – wygulgotała Bella ze wzrokiem przyklejonym do monitora.

Thora zdumiona spojrzała na nią, wieszając kurtkę.

– Tak? – zdziwiła się i dodała z nikłą nadzieją: – Masz może pojęcie, kto taki?

– Nie. Mówił chyba po niemiecku. W każdym razie go nie zrozumiałam.

– A zadzwoni może jeszcze?

– Nie wiem. Rozłączyłam się. Niechcący.

– Gdyby, co mało prawdopodobne po tym, co zrobiłaś, człowiek ten zadzwonił ponownie, mogłabyś go ze mną połączyć? Studiowałam w Niemczech i znam niemiecki.

– Hrmf… – wydobyło się z gardła Belli. Wzruszyła ramionami. – A może to nie był niemiecki. Równie dobrze mógł być rosyjski. A poza tym to była kobieta. Tak myślę. Albo facet.

– Bella, ktokolwiek by zadzwonił: kobieta z Rosji czy facet z Niemiec, nawet gadający pies z Grecji, bądź łaskawa tego kogoś połączyć ze mną. Okej? – Thora nie czekała na odpowiedź, zresztą nie spodziewała się jej, i znikła w swoim gabinecie.

Usiadła przy biurku i włączyła komputer. Na biurku nie było tak wielkiego bałaganu jak zwykle. Poprzedniego dnia przez godzinę segregowała papiery, które zdążyły się nagromadzić w ciągu ostatniego miesiąca. Pozbyła się spamów i dowcipów od przyjaciół i znajomych. Pozostały trzy e-maile od klientów, jeden od przyjaciółki Laufey z nagłówkiem Nawalmy się w weekend i jeden z banku. Cholera jasna. Bez wątpienia przekroczyła limit na karcie. Na koncie pewno tak samo. Dla pewności postanowiła nie otwierać poczty.

Zadzwonił telefon.

– Śródmiejscy prawnicy. Thora.

– Guten Tag, Frau Gudmundsdottir?

– Guten Tag. – Thora jęła rozglądać się za długopisem i kawałkiem papieru. Język literacki. Szybko przypomniała sobie, że należy się zwracać przez Sie.

Zacisnęła oczy z nadzieją, że język, którym nieźle władała, kiedy robiła magisterkę z prawa w Berlinie, na tę okazję jej wystarczy. Musi szczególną uwagę zwrócić na wymowę.

– Czym mogę służyć?

– Nazywam się Amelia Guntlieb. Otrzymałam pani nazwisko od profesora Anderheissa.

– Tak, studiowałam u niego w Berlinie. – Thora miała nadzieję, że wyraziła się poprawnie. Zdawała sobie sprawę, jak zardzewiałą ma wymowę. Islandia nie oferowała wielu okazji, by ćwiczyć niemiecki.

– Tak. – Po nieprzyjemnej pauzie kobieta kontynuowała: – Mój syn został zamordowany. Potrzebujemy z mężem pomocy.

Thora starała się szybko kojarzyć fakty. Guntlieb? Czy czasem ten niemiecki student, którego zwłoki znaleziono na uniwersytecie, nie nazywał się Guntlieb?

– Halo? – Niemka zdawała się wątpić, że Thora jest jeszcze na linii.

Thora szybko odpowiedziała:

– Tak, przepraszam. Pani syn. I to stało się tutaj, w Islandii?

– Tak.

– Wydaje mi się, że wiem, o jakie zabójstwo chodzi, ale muszę przyznać, że znam sprawę jedynie z mediów. Jest pani pewna, że rozmawia z właściwą osobą?

– Mam taką nadzieję. Nie jesteśmy zadowoleni z efektów dochodzenia prowadzonego przez policję.

– A czemu? – rzuciła Thora ze zdumieniem. Jej zdaniem policjanci rozwiązali sprawę z wyjątkową pieczołowitością. Zabójcę ujęto w niecałe trzy doby po dokonaniu tego odrażającego czynu. – Z pewnością pani wie, że aresztowano podejrzanego?

– Mamy na ten temat pełną wiedzę. Nie jesteśmy jednak przekonani, że to zrobił ten człowiek.

– Dlaczego? – spytała Thora z niedowierzaniem.

– Po prostu nie jesteśmy przekonani. I koniec. – Kobieta grzecznie chrząknęła. – Chcemy, żeby tę sprawę zbadał ktoś bezstronny. Ktoś, kto zna niemiecki. – Cisza. – Myślę, że rozumie pani, jak jest nam ciężko. – Znowu cisza. – Harald był naszym synem.

Thora usiłowała okazać współczucie, ściszając głos i mówiąc wolniej.

– Tak, tak, rozumiem. Sama mam syna. Nie potrafię wprawdzie postawić się na państwa miejscu, ale łączę się z państwem w najszczerszej żałobie. Jednak nie jestem przekonana, że potrafię państwu pomóc.

– Dziękuję za słowa pociechy w imieniu swoim i męża. – Jej głos brzmiał lodowato. – Profesor Anderheiss twierdzi, że ma pani te cechy, o jakie nam chodzi. Powiada, że jest pani uparta, zdecydowana i ma wielki hart ducha. – Cisza. Thora pomyślała, że profesorowi nie przeszło przez usta słowo „bezczelna”. – A jednocześnie pełna zrozumienia. To dobry przyjaciel naszej rodziny i mamy do niego zaufanie. Czy jest pani gotowa przyjąć tę sprawę? Wynagrodzimy panią sowicie. – Kobieta wymieniła kwotę.

Była niewiarygodnie wysoka i nie miało znaczenia, czy jest z VAT-em, czy bez VAT-u. Stawka godzinowa o ponad połowę wyższa od tej, do której Thora zdążyła przywyknąć. Na dodatek Niemka zaproponowała premię, jeśli śledztwo doprowadzi do ujęcia innego sprawcy niż ten, który już siedzi w areszcie. Premia wynosiła więcej niż roczne zarobki Thory.

– Czego ode mnie wymagacie za te pieniądze? Nie jestem prywatnym detektywem.

– Szukamy kogoś, kto jeszcze raz przeprowadzi śledztwo, przyjrzy się dowodom i oceni wnioski ze śledztwa policyjnego. – Kobieta znowu przerwała na chwilę, po czym dodała: – Policja nie chce z nami rozmawiać. To działa nam na nerwy.

Ich syn został zabity, a policja działa im na nerwy, pomyślała Thora.

– Zastanowię się. Ma pani jakiś telefon, pod który mogę zadzwonić?

– Tak. – Kobieta wyrecytowała numer. – Proszę tylko, by nie zastanawiała się pani zbyt długo. Jeśli jeszcze dziś pani się nie odezwie, poszukam kogoś innego.

– Proszę się nie niepokoić. Niebawem oddzwonię.

– Frau Gudmundsdottir, jeszcze jedno.

– Tak?

– Stawiamy jeden warunek.

– Mianowicie?

Kobieta chrząknęła.

– Chcemy jako pierwsi dowiadywać się o wszystkim, czego pani się dowie. Niezależnie od tego, czy będzie to coś istotnego, czy nie.

– Nie omawiajmy jeszcze szczegółów, bo nie wiadomo, czy w ogóle będę mogła służyć państwu pomocą.

Pożegnały się i Thora odłożyła słuchawkę. Jak to cudownie rozpocząć dzień od pozwolenia na traktowanie siebie jak służącej. I od przekroczenia limitu na karcie. I na koncie. Znowu zadzwonił telefon. Thora podniosła słuchawkę.

– Dzwonię z warsztatu samochodowego. Słuchaj, to wygląda gorzej, niż nam się na początku wydawało.

– Ale jest nadzieja, że wkrótce będzie na chodzie? – odparła poirytowana.

Samochód odmówił posłuszeństwa i nie odpalił, kiedy poprzedniego dnia w południe chciała załatwić jakąś sprawę na mieście. Z uporem starała się go uruchomić, jednak bezskutecznie. W końcu musiała dać za wygraną i samochód został odholowany do mechanika. Właściciel warsztatu zlitował się i pożyczył jej jakiegoś starego gruchota. Był cały upstrzony naklejkami WARSZTAT BIBBIEGO, a na podłodze z tyłu i przed siedzeniem obok kierowcy walały się najrozmaitsze śmieci, głównie opakowania po częściach zamiennych i puste puszki po coli. Thora musiała go przyjąć, gdyż nie mogła sobie pozwolić na to, by zostać bez auta.

– Nie sądzę – odezwał się zimny głos. – I to będzie trochę kosztowało. – Tu nastąpił wykład. Roiło się w nim od pojęć z tematu: samochody, o których Thora nie miała zupełnie pojęcia. Za to wymieniona przez mechanika kwota, która spuentowała wykład, nie wymagała dalszych wyjaśnień.

– Dziękuję. Po prostu go napraw.

Thora odłożyła słuchawkę. Przez kilka minut zamyślena patrzyła na aparat telefoniczny. Święta zbliżały się wielkimi krokami, a wraz z nimi nieuniknione o tej porze roku wydatki, ozdóbki, wydatki, prezenty, wydatki, przyjęcia, wydatki, spotkania rodzinne, wydatki i – niezwykle to ciekawe – jeszcze większe wydatki. A nie można powiedzieć, by w kancelarii drzwi się nie zamykały. Gdyby przyjęła ofertę tych Niemców, miałaby niewątpliwie co robić. Poza tym rozwiązałoby to kłopoty finansowe i nie tylko. Mogłaby nawet pozwolić sobie na wyjazd na urlop z dziećmi. Musiało gdzieś znaleźć się miejsce dla sześcioletniej dziewczynki, szesnastoletniego młodzieńca i trzydziestosześcioletniej kobiety. Stać by ją było nawet na zaproszenie na wakacje dwudziestosześcioletniego mężczyzny dla urozmaicenia towarzystwa i wyrównania proporcji między płciami. Podniosła słuchawkę.

To nie pani Guntlieb odebrała, lecz służąca. Thora poprosiła do telefonu panią domu i wkrótce usłyszała zbliżające się kroki, prawdopodobnie po wykafelkowanej podłodze. W słuchawce odezwał się zimny głos.

– Witam, Frau Guntlieb. Tu Thora Gudmundsdottir z Islandii.

– Tak. – Po krótkiej pauzie zrobiło się jasne, że na razie nic więcej nie powie.

– Zdecydowałam się państwu pomóc.

– Dobrze.

– Kiedy mam zacząć?

– Natychmiast. Zamówiłam już stolik na dzisiejszy lunch, gdzie będzie pani mogła omówić sprawę z Matthew Reichem. Pracuje u mojego męża. W tej chwili przebywa w Islandii i posiada doświadczenie w prowadzeniu śledztw, którego pani brakuje. On lepiej zapozna panią z tą sprawą.

Ton oskarżenia, jaki pojawił się w jej słowach, mógł sugerować, że wie o tym, iż zjawiła się pijana na przyjęciu urodzinowym dla dzieci. Thora udała, że tego nie słyszy.

– Tak, rozumiem. Niemniej chciałabym podkreślić z całą stanowczością, że nie wiem, czy się państwu na coś przydam.

– To się okaże. Matthew będzie miał dla pani umowę do podpisania. Proszę ją uważnie przestudiować.

Thorę naszła nagła chęć, żeby powiedzieć tej pani, by poszła sobie do diabła. Nienawidziła takiego wywyższania się i okrutnego poniżania innych. Ale kiedy pomyślała o sobie, dzieciach i dwudziestosześcioletnim mężczyźnie na wakacjach, stłamsiła w sobie dumę i wymamrotała słowa zgody.

– To bądź w hotelu Borg o dwunastej. Matthew powie ci to i owo, o czym nie pisały gazety. Niektóre z tych informacji nie nadają się do druku.

Ciarki przeszły Thorze po plecach, kiedy słuchała głosu tej kobiety. Był hardy i beznamiętny, ale jednocześnie jakiś pęknięty. Ale czy człowiek może mówić inaczej w takich okolicznościach? Milczała.

– Zrozumiałaś? Kojarzysz hotel?

Thora parsknęła śmiechem.

– Sądzę, że tak. Spodziewam się, że tam wpadnę.

Mimo iż Thora usiłowała rozbudzić w sobie wątpliwości powodowane dumą, to jednak była przekonana, że o dwunastej będzie w hotelu Borg. Inaczej być nie mogło.

Rozdział 2

Thora spojrzała na zegarek i odłożyła akta sprawy, nad którą pracowała. Kolejny klient, który nie chciał spojrzeć prawdzie w oczy i przyznać, że przegrał. Była zadowolona z siebie, udało jej się zakończyć kilka drobniejszych spraw, dzięki czemu miała teraz sporo czasu na spotkanie z Herr Matthew Reichem. Połączyła się z Bellą.

– Idę na spotkanie na mieście. Nie wiem, jak długo mnie nie będzie, ale nie spodziewajcie się, że wrócę przed czternastą. – Na drugim końcu linii coś warknęło, co Thora musiała zinterpretować jako wyrażenie zgody. Jezus Maria, a gdyby po prostu powiedzieć „tak”?

Thora wzięła torebkę i aktówkę, do której wrzuciła notatnik. Cała wiedza, jaką posiadała na temat tej sprawy, pochodziła z mediów. Ale jakoś specjalnie się tym nie interesowała. Kojarzyła, że najważniejsze fakty są następujące: zamordowano studenta obcokrajowca, zwłoki zbezczeszczono z niewiadomych powodów i aresztowano handlarza narkotyków, wciąż obstającego przy swojej niewinności. Nie za bardzo ją to fascynowało.

Wkładając płaszcz, Thora przyglądała się swemu odbiciu w wielkim lustrze. Wiedziała, jak ważne jest wrażenie wywarte podczas pierwszego spotkania, zwłaszcza gdy chodzi o osobę majętną. „Szata tworzy człowieka”, powiadają ci, których stać na drogie ciuchy. I „po butach ich poznacie”. Tego nigdy nie potrafiła zrozumieć. Na szczęście jej buty były całkiem znośne, a spodnie i żakiet jakby skrojone dla szanowanej pani mecenas. Thora przeciągnęła palcami po jasnych długich włosach.

Pogrzebała chwilę w torebce, w końcu znalazła szminkę i szybko umalowała usta. Przeważnie się nie malowała, poprzestawała na kremie nawilżającym i mascarze z rana. Szminkę trzymała na wypadek niespodziewanych wydarzeń, takich jak to. Dobrze z nią wyglądała, tak że natychmiast wzrosła jej pewność siebie. Na szczęście była podobna do matki, a nie ojca, który z racji wyglądu raz został poproszony o pozowanie do obrazu jako sobowtór Winstona Churchilla. Najpewniej nie dałoby się powiedzieć o niej, że jest piękna albo urodziwa, ale wysokie kości policzkowe i błękitne oczy w kształcie migdałów sprawiały, że można ją było uznać za atrakcyjną. Jej szczęście polegało także na tym, że figurę odziedziczyła po matce, toteż wciąż była szczupła.

Thora rzuciła współpracownikom pożegnalne „cześć”, a Bragi życzył jej powodzenia. Opowiedziała mu o rozmowie z panią Guntlieb i spodziewanym spotkaniu z jej przedstawicielem. Bragi uznał to za ekscytujące, a fakt, że zgłosił się do niej zagraniczny klient, musiał oznaczać, że zmierzają we właściwym kierunku. Zasugerował nawet, żeby do bezpretensjonalnej nazwy ich kancelarii dodać na końcu „International” albo „Group”. Thora miała nadzieję, że Bragi żartuje, ale pewna nie była.

Wiatr na zewnątrz orzeźwił ją. Listopad był niezwykle zimny i zwiastował długą i ciężką zimę. Taką cenę przyszło zapłacić za niewiarygodnie ciepłe lato. Według Thory klimat – czy to za sprawą naturalnych wahań temperatury, czy też efektu cieplarnianego – zdecydowanie się zmieniał. Ze względu na swoje dzieci chciała wierzyć, że raczej chodzi o to pierwsze, ale przecież wiedziała, że jest odwrotnie. Osłoniła policzki kapturem kurtki, nie chcąc zjawić się na spotkaniu z czerwonymi uszami. Hotel Borg znajdował się zbyt blisko, żeby jechać samochodem użyczonym przez warsztat. I Bóg jeden wie, co Niemiec by pomyślał, gdyby zobaczył, jak parkuje tego gruchota przed hotelem. W takim przypadku nawet jej buty nie uratowałyby sytuacji, to pewne.

Po niespełna sześciu minutach od chwili, gdy opuściła kancelarię, weszła przez drzwi obrotowe do hotelu.

Rozejrzała się po eleganckiej sali restauracyjnej. Odkryła, że za wielkimi oknami wychodzącymi na gmach parlamentu i skwer Austurvellir nie było już nic z tych lat, kiedy każdą sobotę spędzała, imprezując do upadłego z przyjaciółmi w hotelowym barze. Wtedy nie miała innych zmartwień niż to, czy jej tyłek dobrze się prezentuje w ciuchach, które włożyła tego wieczoru. A efektem cieplarnianym zainteresowałaby się tylko wtedy, gdyby to była nazwa kapeli.

Niemiec wyglądał na jakieś czterdzieści lat. Siedział prosto na wyściełanym krześle, a jego szerokie bary zakrywały stylowe oparcie. Był lekko szpakowaty, co dodawało mu pewnej godności. Wyglądał na sztywniaka i formalistę, miał na sobie szary garnitur i elegancki krawat, który niekoniecznie go ożywiał. Thora uśmiechnęła się z nadzieją, iż dzięki temu wyda się bardziej przyjazna i zainteresowana rozmową i facet nie uzna jej za idiotkę. Wstał, zdjął z kolan serwetkę i odłożył ją na stół.

– Frau Gudmundsdottir? – zapytał twardym metalicznym głosem.

– Herr Reich? – wymamrotała Thora z tak dobrym niemieckim akcentem, na jaki tylko było ją stać. – Proszę mówić mi Thora – dodała. – Łatwiej to wymówić.

Uścisnęli sobie ręce.

– Proszę spocząć – powiedział mężczyzna i z powrotem usadowił się na krześle. – Proszę mi mówić Matthew.

Przymusiła się, żeby siedzieć ze sztywno wyprostowanymi plecami, i zastanawiała się, co też inni goście pomyślą sobie o tym prostoplecym duecie. Może to, że właśnie odbywa się tu zjazd założycielski towarzystwa ludzi ze stalowym kręgosłupem?

– Można zaproponować ci coś do picia? – mężczyzna grzecznie zagadnął Thorę po niemiecku. Kelner najwyraźniej zrozumiał jego słowa, bo zwrócił się w kierunku Thory.

– Wodę, dziękuję. Sodową. – Przypomniała sobie, że Niemcy są jej wielbicielami. Zresztą i w Islandii stawała się coraz bardziej popularnym napojem; jeszcze dziesięć lat temu nikomu rozsądnemu przez myśl by nie przeszło, żeby płacić w restauracji za wodę, która za darmo leci z kranu. A już szczególnie obciachowe było kupowanie wody gazowanej.

– Spodziewam się, że rozmawiałaś z moimi pracodawcami, a dokładnie z Frau Guntlieb? – spytał Matthew, kiedy kelner się oddalił.

– Tak. Powiedziała mi, że dostanę od ciebie szczegółowe informacje.

Zawahał się i pociągnął łyk przezroczystego płynu ze szklanki. Bąbelki dowodziły, że także zamówił gazowaną.

– Pozbierałem dla ciebie trochę dokumentów i umieściłem w tym segregatorze. Możesz go wziąć i obejrzeć jego zawartość później, ale jest kilka rzeczy, które chciałbym teraz z tobą omówić, jeśli nie masz nic przeciwko temu.

– Koniecznie – odparła Thora natychmiast. Zanim jednak mężczyzna zdążył odpowiedzieć, dodała: – Chciałabym dowiedzieć się czegoś więcej na temat ludzi, dla których mam pracować. Być może nie ma to znaczenia dla śledztwa, ale dla mnie ma. Pani Guntlieb wymieniła dość interesującą kwotę jako honorarium. Nie mam jednak ochoty wykorzystywać żałoby rodzinnej, jeśli ich na to nie stać.

– Stać ich – odparł i uśmiechnął się. – Herr Guntlieb jest dyrektorem i największym udziałowcem Anlagensbestand Bank w Bawarii. Bank nie jest wielki, ale obsługuje duże firmy i zamożnych obywateli. Nie przejmuj się. Rodzina Guntliebów jest bardzo, bardzo zamożna.

– Rozumiem – odrzekła Thora i pomyślała, że to wyjaśnia, dlaczego w ich domu telefon odebrała pokojówka.

– Rodzina Guntliebów nie miała jednak szczęścia do dzieci. Wprawdzie na świat przyszła czwórka, dwóch synów i dwie córki, ale starszy syn zginął w wypadku samochodowym dziesięć lat temu, a starsza z córek urodziła się z poważną wadą genetyczną. Umarła kilka lat temu. Teraz Harald, ich drugi syn, został zamordowany, i najmłodsza córka Elisa została bez rodzeństwa. Jak możesz sobie wyobrazić, bardzo z tego powodu cierpią.

Thora skinęła głową i spytała z wahaniem:

– A co Harald robił w naszym kraju? Wydawało mi się, że w Niemczech macie nadmiar renomowanych uniwersytetów z wydziałami historii.

Z twarzy Matthew, która dotąd nie wyrażała emocji, można było wyczytać, że zadała trudne pytanie.

– W zasadzie nie wiem. Interesował go osiemnasty wiek. Powiedziano mi, że prowadził jakieś badania porównawcze na kontynencie europejskim i w Islandii. Przyjechał tu dzięki programowi wymiany studentów między uniwersytetem w Monachium a uniwersytetem w Islandii.

– A jakie to były badania? Dotyczyły ustroju czy czegoś w tym rodzaju?

– Nie, bardziej chodziło o religię. – Napił się wody. – Może złożymy zamówienie, zanim przejdziemy dalej. – Skinął na kelnera, który zjawił się po chwili z dwiema kartami.

Thora odniosła wrażenie, że przyczyną tego nagłego nerwowego pośpiechu jest coś innego niż głód.

– Religia, powiadasz. – Zerknęła do karty. – A w jakim sensie?

Odłożył otwartą kartę na stół.

– Zasadniczo nie powinno się mówić o podobnych sprawach przy jedzeniu, ale spodziewam się, że prędzej czy później i tak do takiej rozmowy dojdzie. Chociaż nie jestem pewny, czy sfera jego zainteresowań ma coś wspólnego z morderstwem.

Thora ściągnęła brwi.

– Chodzi o jakąś plagę? – spytała. To jedno przyszło jej do głowy.

– Nie, o żadną plagę. – Patrzył jej prosto w oczy. – Prześladowania czarownic. Tortury i egzekucje. Nic szczególnie powabnego. Niestety, Harald bardzo się tymi sprawami interesował. Zresztą to chyba dziedziczne.

Thora skinęła głową.

– Rozumiem – powiedziała, nic z tego nie rozumiejąc. – Może powinniśmy przełożyć to na po posiłku.

– To nie będzie konieczne. Najważniejsze informacje znajdziesz w segregatorze, który zaraz ci dam. – Znów zajął się studiowaniem karty. – Później dostaniesz też kilka kartonów z jego rzeczami, policja już je zwróciła. Są tam materiały, które Harald zbierał do swojej pracy. Czekam także na jego komputer i pewne dokumenty, które, niewykluczone, również dostarczą jakichś wskazówek.

W milczeniu studiowali menu.

– Ryba – powiedział Matthew, nie odrywając wzroku od karty. – Wy tutaj dużo ryb jecie.

– Tak, to prawda. – Tylko taka odpowiedź przyszła Thorze do głowy.

– Ja nie potrafię docenić ryb – odparł.

– Naprawdę? – Thora zamknęła kartę. – A ja je lubię. Zastanawiam się, czy nie najlepsza by była smażona sola.

Matthew w końcu zdecydował się na pieczeń. Kiedy kelner się oddalił, Thora spytała, dlaczego rodzina sądzi, że policja zatrzymała niewłaściwego człowieka.

– Z kilku powodów. Po pierwsze Harald nie traciłby czasu na kłótnie z jakimś handlarzem narkotyków. – Patrzył jej w oczy. – Narkotyki brał okazjonalnie; to nie była tajemnica. Pił również alkohol. Był młody. Ale nie był ani narkomanem, ani alkoholikiem.

– To jest oczywiście kwestia nazewnictwa – stwierdziła Thora. – Dla mnie powtarzalne zażywanie narkotyków oznacza uzależnienie.

– Wiem to i owo na temat nadużywania narkotyków… – Urwał po to tylko, by szybko dorzucić: – Nie z własnego doświadczenia, ale dzięki pracy zawodowej. Harald nie był uzależniony. Niewątpliwie niewiele mu do tego brakowało, ale kiedy został zamordowany, nie był nałogowym narkomanem.

Thora zastanawiała się, po co tego człowieka wysłano do Islandii. Z pewnością nie tylko po to, żeby zaprosił ją na lunch i ponarzekał na islandzkie ryby.

– A co konkretnie robisz dla tej rodziny? Frau Guntlieb powiedziała, że pracujesz dla jej męża.

– Dbam o bezpieczeństwo banku. Polega to między innymi na badaniu przebiegu dotychczasowej kariery przyszłych współpracowników, nadzorowaniu pewnych działań dotyczących bezpieczeństwa firmy, konwojowaniu pieniędzy.

– Nie ma to wiele wspólnego z narkotykami?

– Nie. O narkotykach sporo się dowiedziałem w poprzedniej pracy. Przez dwanaście lat byłem śledczym w policji w Monachium. – Spojrzał jej w twarz. – To i owo wiem na temat morderstw i nie mam najmniejszych wątpliwości, że czynności nie wykonywano sumiennie. Nie musiałem nawet często spotykać się z prowadzącym śledztwo, by zauważyć, że on nie ma pojęcia o swojej robocie.

– Jak się nazywa?

Thora zrozumiała, o kim mówi, choć nazwisko zostało wypowiedziane z dziwnym akcentem. Arni Bjarnason. Westchnęła.

– Znam go z innych spraw. Rzadki z niego osioł. Szkoda, że właśnie jemu powierzono to śledztwo.

– Są także inne powody, dla których rodzina uważa, że handlarz narkotyków nie popełnił tej okrutnej zbrodni.

Thora podniosła wzrok.

– Na przykład?

– Na krótko przed śmiercią Harald wypłacił pokaźną kwotę ze swego konta. Nie udało się ustalić, co się stało z tymi pieniędzmi. A kwota była znacznie większa, niż Harald potrzebował na narkotyki. Nawet gdyby chciał chodzić otumaniony przez kilka następnych lat.

– Może zainwestował w import narkotyków? – spytała Thora i dodała: – Finansował przemyt czy coś podobnego?

Matthew oburzył się.

– Wykluczone. Harald nie potrzebował pieniędzy. Był bardzo bogaty. Odziedziczył wielką fortunę po swoim dziadku.

– Rozumiem. – Thora nie chciała już męczyć go dłużej takimi pytaniami. Zastanawiała się, czy przyczyną mogło być coś innego, jak choćby uzależnienie od ekstremalnych wrażeń czy zwykła głupota.

– Policja nie udowodniła, że handlarz narkotyków wziął pieniądze. Jedyne powiązania Haralda ze światem handlarzy narkotyków, które udało się udowodnić, to fakt, iż od czasu do czasu je od nich kupował.

Podano do stołu, więc zaczęli jeść. Oboje milczeli. Thora czuła się nieco zakłopotana. Ten człowiek najwyraźniej nie należał do ludzi, z którymi można pozwolić sobie na luksus milczenia. Z drugiej jednak strony nigdy nie wychodziło jej na dobre bezmyślne mielenie ozorem, toteż, choć cisza była przytłaczająca, postanowiła się nie odzywać.

Zamówili kawę i wnet na stole pojawiły się dwie parujące filiżanki w towarzystwie srebrnej cukierniczki i dzbanuszka z mlekiem.

Thora napiła się kawy, po czym przerwała ciszę:

– Masz umowę do przejrzenia?

Mężczyzna schylił się po teczkę, która leżała obok krzesła, i wyjął z niej cienki segregator. Wręczył go Thorze ponad stołem.

– Weź ją do domu. Jutro możemy omówić wszystko, co będziesz chciała zmienić, a ja przedstawię twoje propozycje państwu Guntlieb. To jest uczciwa umowa i wątpię, byś miała do niej jakiekolwiek zastrzeżenia. – Ponownie się schylił, wyjął kolejny, grubszy segregator i położył na stole między nimi. – To też zabierz. To segregator, o którym wspomniałem wcześniej. Zależy mi, żebyś przejrzała te materiały, zanim podejmiesz decyzję. To są ponure i przerażające aspekty tej sprawy i chcę, byś się o nich dowiedziała, zanim podejmiesz decyzję.

– Myślisz, że nie dam sobie z tym rady? – spytała Thora nieco urażona.

– Prawdę mówiąc, nie wiem. Dlatego proszę cię, byś przejrzała zawartość segregatora. Znajdziesz w nim zdjęcia z miejsca zbrodni, które nie są specjalnie estetyczne, i różnego rodzaju opisy, które im nie ustępują. Udało mi się zebrać liczne dowody śledcze z pomocą człowieka, którego nazwiska wolę nie ujawniać. – Położył dłoń na segregatorze. – Są tu także informacje na temat życia Haralda. Ufam, że jeśli nie zdecydujesz się jednak na współpracę, zachowasz wszystko dla siebie. Rodzina nie chce, by to się rozniosło.

Zabrał dłoń z segregatora i spojrzał Thorze w oczy.

– Nie chcę przysparzać im cierpień.

– Rozumiem – odparła Thora. – Zapewniam cię, że nie plotkuję na temat swojej pracy – odwzajemniła spojrzenie i zdecydowanie dodała: – Nigdy.

– Dobrze.

– Ale skoro już to wszystko wiecie, to do czego jestem wam potrzebna? Wygląda na to, że jesteś w stanie pozyskać takie informacje, których ja nigdy bym nie zdobyła.

– Chcesz wiedzieć, do czego jesteś nam potrzebna?

– Zdaje mi się, że o to właśnie pytałam – odparła Thora.

Oddychał szybko przez nos.

– Powiem ci, do czego. Ja jestem obcokrajowcem i do tego Niemcem. Trzeba będzie przeprowadzić rozmowy z różnymi osobami, które mnie nigdy w życiu nie powiedziałyby o czymkolwiek, co ma tu jakieś znaczenie. Ja zaledwie zdrapałem wierzchnią warstwę farby, a większość informacji na temat spraw osobistych Haralda zdobyłem w Niemczech. Nie należę do tych, przy których ludzie otwierają się podczas rozmów na niewygodne i trudne tematy.

– Zdążyłam się zorientować – wypsnęło się Thorze.

Po raz pierwszy mężczyzna się uśmiechnął. Zdziwiło Thorę zwłaszcza to, że ma piękny uśmiech, jakiś taki niesztuczny, choć zęby zdawały się nienaturalnie białe i zbyt równe. Nie mogła postąpić inaczej, jak tylko odwzajemnić uśmiech, po czym, zakłopotana, dodała:

– Na jakie to niewygodne tematy miałabym z tymi ludźmi rozmawiać?

Jego uśmiech znikł równie szybko, jak się pojawił.

– Asfiksjofilia, czyli akty seksualne połączone z duszeniem, masochizm, czary, samookaleczanie i inne zachowania świadczące o poważnych zaburzeniach osobowościowych jednostki.

Thora poczuła się, jakby ją raził piorun.

– Nie jestem przekonana, czy się w tym wszystkim orientuję. – O aktach seksualnych połączonych z duszeniem nigdy w życiu nie słyszała. Jeśli chodziło o duszenie jako takie, to wolałaby już raczej duszenie się we własnym sosie, co obecnie praktykowała.

Kolejny uśmiech, który pojawił się na twarzy Matthew, nie był już taki przyjazny.

– Dowiesz się. Już tym się nie przejmuj.

W milczeniu dopili kawę, po czym Thora schowała do aktówki segregator i zaczęła się zbierać do wyjścia. Umówili się na spotkanie następnego dnia i pożegnali się.

Kiedy Thora odchodziła już od stolika, Matthew położył dłoń na jej ramieniu.

– I jeszcze jedno, Frau Gudmundsdottir.

Odwróciła się.

– Zapomniałem powiedzieć, dlaczego uważam, że człowiek zatrzymany przez policję nie jest mordercą.

– Dlaczego?

– Bo nie znaleziono u niego oczu Haralda.

* * *

koniec darmowego fragmentu
zapraszamy do zakupu pełnej wersji

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

ul. Marszałkowska 8

00-590 Warszawa

tel. 22 6211775

e-mail: info@muza.com.pl

Dział zamówień: 22 6286360

Księgarnia internetowa: www.muza.com.pl

Wersja elektroniczna: MAGRAF s.c., Bydgoszcz