Stanisław Przybyszewski

Dzieci Szatana

Armoryka

Sandomierz

Projekt okładki: Juliusz Susak

Tekst książki według edycji:

Stanisław Przybyszewski

Dzieci Szatana

Lwów

Nakład Księgarni Polskiej

1899

Pisownię uwspółcześniono w niewielkim zakresie

Copyright © 2010, 2013 by Wydawnictwo „Armoryka”

Wydawnictwo ARMORYKA

ul. Krucza 16

27-600 Sandomierz

tel 15 833 21 41

e-mail: wydawnictwo.armoryka@interia.pl

http://www.armoryka.strefa.pl/

ISBN 978-83-641-70-4

Rozdział pierwszy. Król nowego Syjonu

I.

Gordon silnie pochylił się naprzód i zmierzył Ostapa ostrym, niespokojnym spojrzeniem. 

- Musisz to zrobić, Ostapie, nie możesz się cofnąć, skoro raz przyrzekłeś; teraz już za późno. 

Ostap spojrzał na niego bezrozumnie, pomyślał chwilę i rzekł: 

- Nie, nie mogę! Rozumiesz? nie mogę! 

Zbladł niezwykle, a twarz mu drgała. 

Gordon przechylił się na krześle. 

- Musisz! - wyrzekł po chwili. 

- Nie chcę! - krzyknął Ostap rozszalały. - Nie chcę! Wszak jesteś człowiekiem! Czyż nie pojmujesz, że tu idzie także o mego ojca? Czyż nie pojmujesz? Skoro tylko wskaże mi sposób otwarcia szafy, stanie się współwinnym?

Gordon uśmiechnął się. 

- Jeżeli nic nie przeszkadza prócz ojca...

- Co? Co chcesz przez to powiedzieć! 

Gordon znowu się uśmiechnął. 

- Dziwny z ciebie człowiek. Czasem jesteś ostry jak lancet, a potem sentymentalny, miękki i śmieszny jak dziewczynka. Co to właściwie jest - ojciec? Mnie nie omamisz takimi powodami. Masz zapewne na myśli takiego pana, który cię spłodził wbrew swojej własnej i twojej woli. Ha, ha, ha... Wszakże nie prosiłeś go o to, co? Życie przecież nie jest znowu tak nadmierną, rozkoszą - he? Zresztą nie mam ochoty do dysput filozoficznych. Musisz to zrobić, i zrobisz! Ależ to śmieszne, ta historia z ojcem!... Co pijesz, herbatę czy grog? 

Ostap usiadł i tępo spoglądał ku ziemi. 

Milczeli długo. 

Gordon palił papierosa i nieustannie patrzył na Ostapa. 

- Nie, nie mogę! - Ostap zerwał się i gorączkowo zaczął chodzić po pokoju. - Nie mogę gubić siebie i ojca. 

- Ależ o tym nikt się nie dowie. - Gordon zaczął się niecierpliwić. - Nikt się nie dowie, że w ogóle miałeś klucze w ręce, i nikomu nawet przez myśl nie przejdzie, że ojciec wskazał ci, w jaki sposób otwiera się szafę... Tak głupim nie jestem, a ty zanadto mi jesteś potrzebny, abym chciał gubić cię dla takiej błahostki... Szafę potem się rozbije... 

- Boże, jakiś ty przebiegły! - Ostap stanął przed nim szyderczo, ale w tej samej chwili począł znowu chodzić zamyślony po pokoju, 

- Zresztą nikomu przez myśl nie przejdzie, żeby szukać szafy. 

- Co? co? - Ostap stanął zdumiony. - A co z nią zrobisz? 

- To już moja rzecz; wiesz, że umiem sobie radzić z takimi drobnostkami. 

Gordon wstał niecierpliwie, ale wkrótce znowu usiadł. 

Ostap zaśmiał się złośliwie. 

- A jeżeli mimo wszystko tego nie zrobię? 

Zmierzyli się nienawistnym okiem. 

- Pytasz się, co wtedy? 

- Tak. 

- Ano, następstwa znasz tak samo jak ja... Och, napij się herbaty; nie, weź lepiej rumu... czy ci zimno? Ty drżysz. 

- Tak, zaziębiłem się. Wszak nieustannie deszcz pada. 

Ostap pił gorączkowo i długo tarł czoło.

- Byłem zaciekawiony twoim podnieceniem. 

- Może tylko dla ciebie... - Gordon uśmiechnął się. 

Ostap spojrzał na niego ponuro, nic jednak nie powiedział i popadł w tępe zamyślenie. 

- Co zrobić z psem? - zapytał nagle. 

Gordon spojrzał nań zdziwiony. 

- Pies? No, cieszy mnie, że pamiętasz o szczegółach... Psa naturalnie się otruje. Kawałek ciasta z tłuszczem zatrutym za pomocą nux vomica... co?

Rozdział drugi. W przedwieczór

I.

Wroński siedział przy piecu i z obłędną rozpaczą wpatrywał się w ogień. W pokoju zapadał zmierzch, jasny odbłysk śniegu spływał ze światłem płomienia w nastrój ponury i beznadziejny. 

Oparł łokcie na kolanach i głowę ukrył w dłoniach. 

Pola stanie tam - tam, przy moim łóżku. U wezgłowia zapali świecę, może krzyż wciśnie mi w ręce... Ja na wszystko będę musiał zezwolić, patrzeć na nich będę w bezsilnej agonii, zduszę w sobie krzyk konwulsyjny, bo mi sił nie starczy, by mu się z piersi dać wydrzeć. 

- Oj gdybym przynajmniej mógł krzyczeć! 

Może będę płakał - bezsilny, niedołężny.

Serce jego bić poczęło jak młotem, zadrżał dreszczem przejęty. 

Mój Boże! mój Boże! - Wstał i chwiejnym krokiem chodzić począł po pokoju. 

I tu, tu... właśnie tu, gdzie teraz stoję, za kilka tygodni stanie trumna. 

Widział siebie wyraźnie: martwe, stężałe zwłoki, woskową twarz z niebieskimi wargami i czarnymi kręgami koło zapadłych oczu. 

Chwyciła go chorobliwa, obłędna trwoga. 

Słyszał, jak przemarzłe grudki ziemi padają na wieko jego trumny. Słyszał; jak po każdym uderzeniu cienkie ściany trumny odpowiadają łoskotem, gną się i łamią. Metr ziemi ponad sobą!... Hu, hu... Czuł, jak mu oczy z czaszki się wysadzają, pierś jakby sznurami skrępowana schwycić nie może oddechu. 

Nagle wybuchnął śmiechem, chwycił za flaszkę i pił długim, chciwym haustem. 

Byle tylko nie myśleć, tylko nie myśleć! - powtarzał mechanicznie. 

Zatoczył się do okna i rozpalone czoło chłodził na szybie. 

Władco mój, szatanie, powinieneś być zadowolonym. Ha, ha, ha... Tak jeszcze nikt nie umarł!

- Myśli to robactwo  - powiada Schopenhauer - one mogłyby stoczyć jego wolę...

Rozdział trzeci. Czyn

I.

Burmistrz był w najwyższym stopniu rozdrażniony. Bezradny biegał dokoła, przerzucał papiery, pot spływał mu z czoła. 

Gordon starał się go uspokoić. 

- Ależ wuju, nie powinieneś tracić przytomności. To przecież śmieszne, że te drobnostki tak cię poruszają. 

- Drobnostki! Drobnostki! Boże, czyś ty oszalał? To nazywasz drobnostką? Pomyśl tylko, piąta proklamacja w tym miesiącu. Piąta! Jedna niebezpieczniejsza od drugiej. To jest u nas coś niesłychanego!

Gordon czytał list z zaciekawieniem. 

- Zdaniem moim list jest bezwstydny. 

Cóż cię to może obchodzić? Jeśli robotnicy Schnittlera się buntują i są niezadowoleni, to tylko jego własna wina. To prosty łotr. Każdą dziewczynę, która mu się spodoba, bierze do kantoru i gwałci.

Rozdział czwarty. Zaranie

I.

- I wszyscy są przekonani, że to Sobek zrobił? 

- O nie! i to właśnie źle. Zdaje się, że Okonek ściągnął na siebie bodaj podejrzenie.

- To rzeczywiście źle! - dorzucił Gordon, nie zwracając jednak dalej uwagi. 

- Hartmann ma pieniądze? - zapytał znowu.