Epos o Gilgameszu

przełożył Antoni Lange

Armoryka

Sandomierz 2010

Seria: WIERZENIA, TRADYCJE, MITY, LEGENDYIBAŚNIE, NARODÓW ŚWIATA, Nr 1

Redaktor serii: Andrzej Sarwa Redaktor tomu: Władysław Kot Projekt okładki i opracowanie graficzne: Juliusz Susak

Na okładce i 61 stronie książki: Gilgamesz z lwem – grafika na podstawie płaskorzeźby znajdującej się w muzeum w Luwrze

Copyright © 2010 by Wydawnictwo „Armoryka”

Wydawnictwo ARMORYKA ul. Krucza 16 27-600 Sandomierz tel 15 833 21 41 e-mail: wydawnictwo.armoryka@interia.pl http://www.armoryka.strefa.pl/

ISBN 978-83-62173-40-2

Konwersja do formatu EPUB: Virtualo Sp. z o.o.
virtualo.eu

Wstęp tłumacza

Historia Gilgamesza, w znacznych fragmentach dochowana, przedstawia największy utwór z literatury asyro-babilońskiej. Miejscami cegły pokruszone – i tekst posiadamy w szczątkach. Końca właściwie brak. Wiele przerw, dzięki czemu niektóre szczegóły są niedostatecznie jasne. Całość jednakże przejrzysta. 1

Gilgamesz, właściwie Gilgamesz – jest stale nazwany bogiem (ilu);ma on rzeczywiście w swej istocie 2/3 części boga, 1/3 człowieka. Imię jego jest w związku z imieniem boga ognia Gibil, a także z imieniem A-Gil, (jedno z określeń Mar-duka). Nazwisko jego czytano dawniej podług ideogramów sumeryjskich IZ-DU-BAR – i zestawiono go z Nemrodem biblijnym: tak też Uzdubar-Nemrod) nazywa się on w edycjach Haupta i Jeremiasa.

Z charakteru swego jest to jeden z tych olbrzymów bohaterów, którzy się ukazują w mitologii pierwotnej, jak Herkules, Samson, Prometeusz; ma on z nimi wiele wspólnego i prawdopodobnie wszystkie te legendy są ze sobą w związku. Jak Enuma-Elisz ma sakramentalną liczbę siedmiu tablic (tj. siedmiu planet), tak powieść o Gilgameszu ma również mistyczną liczbę 12 tablic.

Liczbę 12 znajdujemy bardzo często w mitycznych kombinacjach (12 prac Herkulesa, 12 proroków, 12 pokoleń żydowskich, 12 apostołów, 12 wojewodów): ze stanowiska babilońskiego 12 spraw Gilgamesza – to 12 znaków zodiaku. Gilgamesz jest bohaterem słonecznym, jak Samson, którego imię wiąże się z semicką nazwą słońca – Szamasz (asyr. Szamasz, hebr. Szemesz). Skutkiem pewnej szczątkowości tablic niezupełnie można dostrzec w dziejach Gilgamesza przejście słońca przez zwierzyniec niebieski. Jednakże widoczne są na przykład znaki Bliźniąt (Gilgamesz i Eabani), Łucznik (Myśliwiec), Byk (stworzony przez Isztar byk czarodziejski), Skorpion (Człowiek-Skorpion), Panna (Sabeanka), Lew (walka z lwem), Wodnik (potop) Ryby (przejazd przez ocean) etc.